De Nationale Getijdendag 2016

Een dag lang het volledige getijdengebed, alles in het gregoriaans. Dat is, kort samengevat, de Nationale Getijdendag 2016 in de Haagse Kloosterkerk. Op zaterdag 18 juni 2016 zullen schola's uit verschillende hoeken van het land van zich laten horen, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat. De verschillende getijden worden afgewisseld met lezingen, scratches en meer. Plaats van uitvoering is de historische Kloosterkerk, die vroeger onderdeel van een Dominicaner klooster was.

Toelichting

Het gregoriaans, ooit beschouwd als een 'onveranderlijk', heilig repertoire, ingefluisterd door de Heilige Geest als duif op Gregorius' schouder, klinkt deze dagen in net zo veel smaken en varianten als er maar denkbaar zijn; dat 'eeuwige' repertoire blijkt zich ook prima aan te passen aan de veelzijdigheid die deze tijd kenmerkt.

En toch... kunnen we met al deze uitvoeringen (gregoriaans als onderdeel van concerten, missen, vespers, scratches, lezingen, etc.) iets meekrijgen van de oorspronkelijke 'habitat' waarin dat gregoriaans klonk?

Het antwoord is net zo veelzijdig: ja en nee. Ja, omdat het gregoriaans nu op legio manieren bereikbaar is geworden: opnames zijn in overvloede verkrijgbaar, manuscripten staan online, en de ontkerkelijking in Nederland heeft er min of meer voor gezorgd dat de kerk niet meer het 'alleenrecht' kan claimen op dit repertoire. En tegelijkertijd: nee, want de monastieke context van het gregoriaans is sterk verminderd, zeker in Nederland.

Om een beeld te geven van die monastieke context, dat 'gregoriaanse totaalplaatje', houden we de Nationale Getijdendag 2016: een dag lang alle (gregoriaans gezongen) gebedsuren, zoals dat in de kloosters ook gebeurde - en ten dele nog steeds gebeurt. Dit is een vervolg op de zeer geslaagde Getijdendag die begin 2015 ook in de Kloosterkerk is gehouden. En het is een mooie manier om te vieren dat de Schola Cantorum Gregoriana van de Kloosterkerk dit jaar 30 jaar bestaat.

Om praktische redenen vangen we de dag niet aan met de Metten (het 'nachtofficie'), maar met de Lauden (het 'ochtendofficie'). De Metten die 's avonds laat klinken zijn liturgisch gezien eigenlijk alweer onderdeel van de getijden van de volgende dag. Maar daarmee willen we tegelijkertijd onderstrepen hoe deze getijden onderdeel zijn van een continue cyclus; het is letterlijk 'de lofzang gaande houden', dag en nacht. En in die context willen we deze dag het gregoriaans laten klinken: prachtige gezangen, die tegelijkertijd ook onderdeel zijn van een veel groter - en ongelofelijk boeiend - geheel.